Przemoc

Definicja

Celowe użycie siły fizycznej lub władzy, sformułowane jako groźba lub rzeczywiście użyte, skierowane przeciwko samemu sobie, innej osobie, grupie lub społeczności, które prowadzi do wysokiego prawdopodobieństwa spowodowania obrażeń cielesnych, śmierci, szkód psychologicznych, wad rozwoju lub braku elementów niezbędnych do normalnego życia i zdrowia. (WHO)

Jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób (…), w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą. ( Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej – Dz.U. 2024.1673.tj.)

Podstawowe formy przemocy

Fizyczna- celowe użycie siły fizycznej wobec drugiej osoby, powodujące lub mogące spowodować uszkodzenie ciała osoby krzywdzonej Przykłady: kopanie, szarpanie, duszenie popychanie, krępowanie ruchów, parzenie, klaps, zamykanie w pomieszczeniu.

Psychiczna, emocjonalna- mechanizmy psychologiczne, których celem jest obniżenie poczucia własnej wartości osoby krzywdzonej, wzbudzenie strachu i pozbawienia poczucia kontroli. Przykłady: poniżanie, ośmieszanie, manipulowanie dla własnych celów, wciągnie z konflikty, wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, stała krytyka, izolacja społeczna, ograniczanie snu, pożywienia, stosowanie gróźb, obrażanie, straszenie, szantażowanie.

Ekonomiczna- podejmowanie zachowań kontrolujących i ograniczających dostęp osoby krzywdzonej do zasobów finansowych (pieniądze, wartości materialne) w celu uzależnienia ekonomicznego. Przykłady: kradzież, niszczenie mienia, zakazywanie podjęcia pracy, zmuszanie do do zaciągania kredytów, pozbawianie środków do życia, kontrolowanie wydatków, przekupywanie dzieci prezentami.

Seksualna- podejmowanie zachowań o charakterze seksualnym bez zgody osoby krzywdzonej. W przypadku dzieci, osób niepełnosprawnych, osób starszych wykorzystywanie dodatkowo zależności, braku dojrzałości, zdolności do wyrażenia zgody. Przykłady:  gwałt, obmacywanie, dotykanie miejsc intymnych, wymuszanie pożycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, demonstrowanie zazdrości, zawstydzające komentarze, zmuszanie do oglądania pornografii, kontrola nad antykoncepcją.

Zaniedbywanie-  zachowania obejmujące celowe lub nieświadome niezaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych, biologicznych, psychicznych drugiej osoby/ osób pozostających w zależności, - osoby niepełnosprawne, seniorzy, dzieci.  Przykłady: pozostawienie bez opieki na dłuższy czas, brak kontroli lekarskiej, edukacji, higieny osobistej, nieprawidłowe żywienie, brak pomocy w chorobie, izolacja społeczna, niezapewnianie adekwatnego ubioru.

Cyberprzemoc- działania w przestrzeni cyfrowej polegające na nękaniu, zastraszaniu, obrażaniu. Przykłady: podszywanie się pod inną osobę, zamieszczanie obraźliwych komentarzy w mediach społecznościowych, umieszczanie zdjęć/filmów bez zgody danej osoby.